कोलकाता, २२ सितम्बर २०२६। कोलकातास्थिते श्रीसीतारामवैदिकादर्शसंस्कृतमहाविद्यालये बहुमूल्यहस्तलिखितग्रन्थानां समर्पण-स्वीकारसमारोहः सम्पन्नः। अयं समारोहः भारतीयज्ञानपरम्परायाः, संस्कृतवाङ्मयस्य च संरक्षणे महत्त्वपूर्णं सोपानम् अभवत्।
हुगली-मण्डलस्य पोल्वा-दादपुर-खण्डान्तर्गते सिङ्गूर-प्रदेशवास्तव्यः श्रीप्रभातबन्द्योपाध्याय-महोदयः स्वकीयसंग्रहे दीर्घकालं संरक्षितान् द्विशताधिकान् संस्कृतहस्तलिखितग्रन्थान् अनुसन्धान-शैक्षणिकप्रयोजनार्थं श्रीसीतारामवैदिकादर्शसंस्कृतमहाविद्यालयाय समर्पितवान्।
अस्मिन् समारोहे महाविद्यालयस्य अध्यक्षः प्रो. एस्. सुब्रह्मण्यशर्मा-महोदयः, प्राचार्यः डॉ. सोमेशकुमारमिश्र-महोदयः च उपस्थितौ आस्ताम्। हस्तलिखितग्रन्थ-अध्ययन-संरक्षणयोः विशेषज्ञः डॉ. विवेकानन्दबन्द्योपाध्याय-महोदयः अपि समारोहे उपस्थितः आसीत्। तस्य महत्त्वपूर्णप्रयत्नेन एतेषां हस्तलिखितग्रन्थानां महाविद्यालयाय समर्पणस्य व्यवस्था सम्पन्ना।
बन्द्योपाध्याय-कुलस्य ऐतिहासिक-सांस्कृतिकपरम्परायाः सन्दर्भे अयं समर्पणकार्यक्रमः विशेषमहत्त्वं वहति। बंगालस्य पारम्परिक-कुलवृत्तान्तेषु कान्यकुब्जदेशीयानां पञ्च ब्राह्मणानां गौडदेशे आगमनस्य परम्परा प्रसिद्धा अस्ति। तेषु भट्टनारायणः शाण्डिल्यगोत्रीयः इति परम्परया प्रसिद्धः तथा च संस्कृतनाट्यग्रन्थस्य ‘वेणीसंहारस्य’ कर्ता इति विद्वत्परम्परायां स्वीक्रियते। विभिन्नेषु कुलवृत्तान्तेषु पञ्च ब्राह्मणानां नामानि तथा विवरणानि किञ्चित् भिन्नरूपेण प्राप्यन्ते।
एकस्मिन् प्रसिद्धे पारम्परिकविवरणे पञ्च ब्राह्मणाः एवं निर्दिष्टाः—
1. भट्टनारायणः — शाण्डिल्यगोत्रीयः, वेणीसंहारस्य कर्ता
2. दक्षः — काश्यपगोत्रीयः
3. श्रीहर्षः — भारद्वाजगोत्रीयः
4. वेदगर्भः — सावर्णगोत्रीयः
5. छान्द्र/छान्दड-ब्राह्मणः — वात्स्यगोत्रीयः
समर्पिताः हस्तलिखितग्रन्थाः संस्कृतभाषा-साहित्य-दर्शन-वेद-वेदाङ्ग-परम्परागतज्ञानविज्ञानादीनां विविधक्षेत्राणाम् अनुसन्धानाय अत्यन्तं महत्त्वपूर्णाः भविष्यन्ति। हस्तलिखितग्रन्थाः केवलं पुरातनलेखाः न, अपितु भारतीयज्ञानपरम्परायाः प्राथमिकाः ज्ञानस्रोतांसि सन्ति।
महाविद्यालयपक्षतः एतेषां ग्रन्थानां संरक्षणं, सूचीकरणम्, वैज्ञानिकरीत्या सम्पादनम्, अङ्कीकरणं तथा अनुसन्धानकार्येषु उपयोगः भविष्यति। एतेषां ग्रन्थानां संरक्षणेन शोधच्छात्राणां, अध्यापकानां तथा अन्येषां विदुषां कृते नूतनाः अनुसन्धानसम्भावनाः उद्घाटिताः भविष्यन्ति।
महाविद्यालयः श्रीप्रभातबन्द्योपाध्याय-महोदयस्य प्रति हार्दिकां कृतज्ञतां व्यक्तयति, यत् तेन स्वकीयसंग्रहे सुरक्षितां बहुमूल्यां हस्तलिखितग्रन्थसम्पदं अनुसन्धानपरायणाय शैक्षणिकसंस्थायै समर्पिता। डॉ. विवेकानन्दबन्द्योपाध्याय-महोदयस्य प्रयासोऽपि विशेषतया प्रशंसनीयः अस्ति।
अयं समारोहः न केवलं हस्तलिखितग्रन्थानां समर्पणस्य कार्यक्रमः, अपि तु भारतीयज्ञानपरम्परायाः संरक्षणस्य, संस्कृतानुसन्धानस्य संवर्धनस्य, तथा भाविपीढीनां कृते अमूल्यज्ञानसम्पदः रक्षणस्य महत्त्वपूर्णः प्रयासः इति मन्यते।
